Herkauwen
Manuel Nepveu - 03 February 2013
Het zou maar zo kunnen zijn dat we nu per dag meer informatie over ons heen gestort krijgen dan honderd jaar geleden in vele maanden. Ik heb die vloed voor mezelf een klein beetje teruggeschroefd door alleen een weekendabonnement op de krant te nemen. En nog steeds gaat meer dan 95 procent van de informatie die daarin staat volstrekt ongelezen de vuilnisbak in. De huis-aan-huis bladen weer ik dapper af met de bekende sticker op de brievenbus. En dan nog: een stortvloed van informatie, een papieren stortvloed zowel als een digitale. Die informatie gaat grotendeels langs mij heen; en aangezien u natuurlijk in dezelfde situatie verkeert ... Gevolg van een en ander: we herkennen het bijzondere niet – de krenten in de pap -omdat we verzuipen in de hoeveelheid informatiebagger. Als er honderd jaar geleden een schaaktoernooi werd gespeeld, dan kwam er een toernooiboek uit en het wachten was op het volgende grote toernooi. Maar de schaakliefhebber moest het eerst maanden doen met die informatie en had tijd om een en ander echt tot zich te nemen. Hij kreeg ruim de gelegenheid om te herkauwen. Ik neem aan dat dat herkauwen ook werkelijk gebeurde. Wat moest de rechtgeaarde schaakliefhebber anders? De hele avond z'n wijf molesteren? De tand des tijds zal aan veel partijen – bijeengebracht in zulke toernooiboeken en ook in andere bronnen - knagen en uiteindelijk blijft er een setje parels over van partijen die tot het schaakerfgoed gaan behoren. Hans Ree had het in zijn column van 19 januari jl. over de partij Rotlewi- Rubinstein, £odz 1907. Ik vraag me af hoeveel van u nu zeggen: “O ja , die!”. Ik heb een beetje leren schaken met de boekjes van Bouwmeester. Op bladzijde 72-75 van “Topprestaties van vijftig grote meesters” staat hij, een partij van wrede schoonheid, een raderwerk van kunstzinnig sadisme. Het is leuk om er nog eens naar te kijken met Fritz of Houdini in de aanslag. Zwart had (helaas?) prozaïscher kunnen winnen, zoals Ree ook aangaf; indertijd is me dat niet opgevallen, maar nu... Voorlopige conclusie: herkauwen is zo slecht nog niet. Het Tata-toernooi ligt weer achter ons. Wat zal er van beklijven? Zal er überhaupt iets beklijven? Ik denk dat er een kansje is dat de Partij Aronian-Anand deel gaat uitmaken van het paarlen setje partijen die er uiteindelijk toe doen. Hans Ree gaf de overeenkomst aan tussen deze partij en de overwinning van Rubinstein: moordende zwarte lopers, aanval met paard en dame op de witte rokadestelling en de rol van penningen op de koningsvleugel. Anand verwees zelf trouwens ook naar die partij van meer dan een eeuw geleden. Ik hoop van harte dat Aronian-Anand 2013 over honderd jaar dezelfde status heeft als Rotlewi-Rubinstein nu. Maar ik ben daar bepaaldelijk niet zeker van, want gejaagdheid en over-informatie doen hun moordende werk. Tegen die tijd zijn er al weer miljarden partijen over de mensheid heen gekieperd. Aan herkauwen ter optimalisatie van de mentale spijsvertering komen we niet gemakkelijk toe. En nog wat, “herkauwen” is ook nog eens een werkwoord met doorgaans bedenkelijke bijsmaak. Want al houden we misschien van een stuk koe op ons etensbordje, als we iemand een koe noemen is dat nooit een compliment. |