Het programma van het Groninger schaakfestival is dit jaar mooier dan ooit. Er is een behoorlijk bezette open hoofdgroep en er zijn diverse toernooien voor de amateurs. Daarnaast wordt er veel voor de jeugd georganiseerd: een schaakchallenge, een Grand Prixtoernooi, het Raindropschaakkampioenschap voor basisscholen en een oefenmatch tussen grootmeester Jan Werle en de Nederlandse jeugdkampioen Nick Maatman. De Groningers bouwen een traditie op van oefenmatches voor schaaktalenten uit het Noorden. Jorden van Foreest heeft het al eens opgenomen tegen Hans Ree en John van der Wiel en Anna Maja Kazarian tegen Martine Middelveld. Eerder had Robin van Kampen Jan Timman het vuur na aan de schenen mogen leggen.
Het is niet erg om als schaker in het Noorden te wonen!

Dit jaar zijn Timman en Karpov de eregasten van het festival. Zij spelen vier partijen in het Groninger Museum. Schaken in musea is tegenwoordig erg trendy.
De organisatie heeft een druk programma voor hen opgesteld. Als ze klaar zijn met hun match gaan ze simultaans geven. Voor Karpov is de statige Fraeylemaborg in Slochteren gereserveerd. Hoewel de kans op aardschokken groot is, zal tout Groningen acte de présence geven. De simultaan van Timman vindt plaats in het Sportcentrum en is blijkbaar bedoeld voor het gewone volk.

Veel mensen zijn benieuwd naar het grote Timman-interview dat Hans Böhm gaat afnemen. Waarschijnlijk hopen de organisatoren dat tot nu toe goed bewaarde geheimen uit de wilde jaren zeventig onthuld worden. Zeker als een goed glas wijn wordt geschonken is dat niet uitgesloten.

De optredens van Karpov en Timman voorzien vooral in de behoefte aan nostalgie bij de oudere schakers. De heren kwamen elkaar al tegen in het Niemeyertoernooi van 1967 in Groningen. In 1993 speelden zij een match om het wereldkampioenschap, waarop tijdens het festival natuurlijk wordt teruggeblikt. Weet u hoe lang dat is geleden? Loek van Wely is geboren in 1972, Anish Giri in 1994.

Nostalgie is niet het primaire doel van de organisatoren. Zij willen het schaken onder ouderen promoten met het thema healthy aging. Schaken is goed voor de geestelijke fitheid van de ouder wordende mens. Als je het zo bekijkt, is het geen raar plan om de éminences grises Karpov en Timman uit te nodigen voor een paar potjes. Die doelstelling spreekt mij wel aan. Ik was toeschouwer in 1967 en heb intens meegeleefd in 1993. Ik zou best weer wat meer aan mijn healthy aging mogen doen.

De organisatoren zeggen het zelf: De match Karpov - Timman is dit jaar het hoogtepunt van het schaakfestival. De website vermeldt trots dat deze tweekamp tevens de afsluiting is van het Nederland-Ruslandjaar 2013. Dat is jammer.

Het Nederland-Ruslandjaar is geen succes geweest. In de pers lag de herdenking vanaf het begin al niet lekker, omdat de meeste redacties het autoritaire bewind van Poetin afkeuren. De veroordeling van Pussy Riot en de anti-homowet maakten het er niet beter op en de sfeer werd helemaal slecht toen in Den Haag een Russische diplomaat werd aangehouden die onschendbaarheid genoot en in Rusland vreedzame Greenpeace-activisten in de gevangenis werden gegooid. Om het Jaar te redden zette Rutte het koninklijk paar nog in, maar hun charmeoffensief kon maar weinig aan de situatie veranderen. Het Nederland-Ruslandjaar is een jaar om gauw te vergeten. Dat de afsluiting van zo’n dieptepunt het hoogtepunt van een schaakfestival is, zegt iets over het relatieve belang van het schaken in de wereld.