Ik heb begrepen dat de twintigjarigen van nu nauwelijks meer televisie kijken, maar zitten te Netflixen of alleen maar op hun mobiele telefoon aan het rotzooien zijn. Ik, stokoude man, kijk nog wel eens televisie.  Bij toeval ontdekte ik onlangs dat er op de Belgische zender Canvas een schaakdocumentaire te zien was van maar liefst anderhalf uur: ” Closing gambit: 1978- Korchnoi versus Karpov and the Kremlin.” Zo vaak worden wij als schakers niet verwend met televisieprogramma’s die over schaken dan wel schakers gaan. En als het al gebeurt, dan wanneer men de deconfiture van een groot schaker dramatisch in beeld kan brengen, zoals ruim tien jaar geleden met Bobby Fischer toen hij als verwilderde, raaskallende baardmans op IJsland aankwam.

Ikzelf was zesentwintig toen de WK-soap zich in Baguio op de Filippijnen afspeelde en kan het me daarom nog goed herinneren. Het yoghurtincident, Dr. Zoechar, Ananda Marga. Allemaal redelijk kolderieke incidenten waarover u in Wikipedia kunt lezen. Het was duidelijk dat het Kremlin per se niet wilde dat “overloper” Korchnoi, die in 1976 asiel had aangevraagd in Nederland, de titel zou winnen, maar ook Korchnoi en zijn team lieten zich niet onbetuigd. De matches tussen Karpov en Kasparov in de jaren tachtig heeft het niet aan venijn ontbroken, maar dat was niets vergeleken bij de match van 1978. In de documentaire komen de direct betrokkenen aan het woord, zoals de secondanten van Korchnoi, de inmiddels behoorlijk verouderde Keene en Stean, en de inmiddels iets minder afgetrainde Karpov. Ook moderne GMs, waaronder Kasparov en Sosonko, geven hun visie.

Bij de genoemde heren gaat het om ex-Russen en hun kennis van het Sovietsysteem maakt hun commentaar belangwekkend. Op de filmbeelden is verder te zien dat Karpov er tegen het einde van de match uitzag als een spook en dat gold opvallend genoeg niet voor zijn twintig jaar oudere tegenstander. Er komen overigens geen volledig nieuwe gezichtspunten naar voren. Nou ja, misschien de stevige  opmerking (van wie ben ik helaas vergeten) dat Korchnoi zeker vermoord zou zijn als hij de titel had veroverd. Koude-Oorlog retoriek?

In de documentaire wordt heel kort aangestipt dat de WK-matches van nu gespeeld worden tussen “lieve” jongens, waarbij dramatiek buiten het schaakbord niet aan de orde is. Dat is inderdaad zoals het hoort, maar het geeft wel aanleiding tot matches die enkele jaren na dato alweer vergeten zijn. Matches zoals die ene van veertig jaar geleden hebben dan toch net iets meer te bieden. Gelooft u bijvoorbeeld dat er ooit een documentaire zal worden gemaakt over de WK-match tussen Anand en Carlsen uit 2013?