"Oplichters" door Ruurd Kunnen

Er waart een spook door de schaakwereld. Het is het spook van de verdachtmakingen.
Na toiletgate dreigt een nieuw schandaal. De Duitse schaakmeester Martin Breutigam beschuldigt Topalov en diens manager Danailov van vals spel tijdens het laatste Corustoernooi. Tijdens de partij tegen Van Wely had Danailov zich goed zichtbaar voor Topalov tussen de toeschouwers opgesteld. Als Van Wely een zet had gedaan, spoedde Danailov zich naar buiten om een mobiel telefoongesprek te voeren. Na enkele minuten kwam hij terug, met een bril op (hoewel hij geen brildrager is!) en begon achter zijn oren te krabben, tegen de bril te tikken en in zijn neus te pulleken, totdat Topalov had gezet. Dat ritueel herhaalde zich enkele keren. Topalov ging steeds zo zitten dat het leek alsof hij diep in gedachten was verzonken, maar ondertussen tussen zijn vingers door ongemerkt naar Danailov kon kijken.
Dit is een overtuigend verhaal, want het is volstrekt onaannemelijk dat Danailov via geheime tekens Topalov op de hoogte hield van de onderhandelingen over een nieuwe WK-match of over de gevolgen van een amoureus avontuur eerder die week. Het kan niet anders of Danailov had contact met een onbekend iemand die via internet de partij volgde en met behulp van Fritz en Rybka de beste zetten doorgaf. Bulgaren hebben niet zo'n goede naam en Danailov al helemaal niet. Nu de fraude in Wijk aan Zee is bewezen, is ook alle twijfel verdwenen over de ongeoorloofde praktijken waarmee Topalov in 2005 in San Luis wereldkampioen is geworden en waaraan de Britse grootmeester Nigel Short ons vorige week op weinig subtiele wijze heeft herinnerd.

Ooit heeft Donner het vermaarde Schaakbulletin "de schoolkrant" van de schakers genoemd. Daarmee typeerde hij de schaakwereld als een vrij onschuldig samenraapsel van merendeels nette mannen, zonderlingen en boh?miens. Er werd wel eens een partij verkocht en de Russische schakers deden wat de KGB hen opdroeg, maar over het algemeen beperkten de conflicten zich tot geruzie over bekertjes yoghurt en parapsychologen. Sommigen onder ons denken dat deze tijd voorbij is. De financi?le belangen zijn groter geworden en omdat er meer geld omgaat, wordt de schaakwereld interessanter voor oplichters. Naar verluidt worden volgend jaar bij het Corustoernooi detectiepoortjes geplaatst om de deelnemers te controleren op het bezit van ongeoorloofde elektronische hulpmiddelen.
Waar gaat dat heen? Is het een teken van volwassenwording? Mij zien ze niet meer in Wijk aan Zee als die detectiepoortjes doorgaan. De schaakwereld lijdt aan schromelijke zelfoverschatting. Er lopen op zo'n Corustoernooi heel veel belangrijke mensen rond die zijn vergeten dat hun importantie nooit groter kan zijn dan de wereld waarin zij zo belangrijk zijn. Vergeleken met sporten als voetballen, autoracen, wielrennen of honkballen stelt schaken helemaal niets voor. De schaakwereld is nog steeds een schoolklas en de grootste bobo is de klassenvertegenwoordiger. Zo is het ook met de oplichterij. Voor criminelen is er in het schaken gewoon te weinig te halen, wij moeten ons tevreden stellen met lasteraars en kleine boeven.

Naar aanleiding van de beschuldigingen van Breutigam en zijn eigen waarnemingen in San Luis heeft Short een diepgaand onderzoek ge?ist. Je zou ook kunnen denken aan een gezondmakingsoperatie.