Mijn favoriete schaakprogramma
Hans Meijer - 04 December 2010
"Mijn favoriete schaakprogramma" door Hans Meijer Voor een verstandig mens is de lol van het schaken tegen computers er wel vanaf. De Rybka's en Fritzen laten er meestal geen enkel misverstand over bestaan wie de beste is. Alleen Garry Kasparov verkeert nog in staat van ontkenning hoewel hij in 1997 toch echt zijn match tegen Deep Blue verloor. Hij ziet dat anders. Te pas en te onpas roept hij nog steeds dat het IBM team vals speelde, zie voor een recent voorbeeld youtube.com: Authors@Google: Garry Kasparov. Miguel Illescas en Joel Benjamin, twee van de aan IBM zijde bij deze match betrokken grootmeesters, ontkennen alle beschuldigingen beleefd maar veel maakt het allemaal niet uit, zie New in Chess 2009/05-06-07-08. Interessant is dat op de YouTube video te horen is dat Ken Thompson, die op de tribune zit en bij de match in New York als waarnemer aanwezig was, uitgenodigd wordt om zijn mening te geven over het gebeuren. Wijselijk besluit Thompson om niet op dit verzoek in te gaan. Lubomir Kavalek schreef twintig jaar geleden al dat: 'Als de waarheid ongemakkelijk voor Kasparov is dan is het bekend dat hij zijn toevlucht zoekt in 'fabels', en hij wordt kwaad als ze onthuld worden voor wat ze zijn'. Boeiende informatie over deze match, zoals het gegeven dat de Deep Blue supercomputer 1.4 ton woog en de fameuze game logs die Kasparov zo graag wil hebben, is te vinden op research.ibm.com/deepblue.  De Turk van 'De Baron' Wolfgang von Kempelen (1769) Nu we weten dat schaakcomputers ons de loef afsteken kunnen we ons beter de vraag stellen wat ons favoriete schaakprogramma is. Voor welk programma duimen we als er twee tegen elkaar schaken? Mijn favoriete schaakprogramma is, wellicht voor velen wat verrassend, De Baron van Richard Pijl, zie xs4all.nl/~rpijl. Een korte toelichting lijkt op zijn plaats.
Ik maakte voor het eerst kennis met De Baron in februari 2010. Een jaar eerder had ik de eerste drie termen van de getallenreeks voor 'het aantal mogelijke Fischer Random Chess partijen na n-halve zetten' op de On-Line Encyclopedia of Integer Sequences gepubliceerd, Zie oeis.org/A157851, en tot mijn grote verbazing had De Baron mijn getallen nagerekend en er vier aan toegevoegd. Richard Pijl, die ik kende uit de tijd dat we allebei bij Promotie in Zoetermeer schaakten, stuurde mij een e-mailtje met de correcte getallen voor de eerste tot en met zesde halve zet, drie voor wit en drie voor zwart. De 'nulde zet' geeft de 960 startposities weer. Bij nader inzien bleek dat ik de FRC rokaderegels onjuist ge?nterpreteerd had; met de koning op d1 en een toren op c1 respectievelijk de koning op f1 en een toren op g1 mag men in de beginstelling rokeren. Het spreekt vanzelf dat ik sinds die tijd een fan ben van De Baron en voor hem duim als hij tijdens een toernooi tegen een andere computer schaakt.
Wat het normale schaak betreft behoort De Baron tot de computer subtop. In 2009, tijdens het 29ste Open Nederlands Kampioenschap Computerschaak, legde De Baron, in een veld van negen schaakprogramma's, na Rybka en Deep Sjeng beslag op de derde plaats en dit jaar werd De Baron zevende in een veld van twintig computers. Rybka won dit jaar wederom en Spike, Deep Sjeng en Hiarcs legden gezamenlijk beslag op de tweede tot en met vierde plaats. De grote vraag is elk jaar weer welk programma in staat zal zijn om Rybka een halfje te ontfutselen. Spark slaagde er dit jaar in en vorig jaar was De Baron de gelukkige, zie csvn.nl. Opmerkelijk is dat De Baron een van de eerste programma's, zo niet het eerste, was dat op hoog niveau Chess960 speelde. Dit werd me duidelijk toen ik een kijkje nam op de website van chesstigers.org. Zo slaagde Levon Aronian er in 2004, tijdens de eerste Chess960 match ooit tussen een mens en machine, er tot twee keer toe niet in om De Baron te verslaan. Peter Svidler bracht het er in 2005 met een keer winst en een keer remise beter vanaf. Dat was overigens pech voor De Baron want eigenlijk versloeg hij zichzelf omdat Richard per ongeluk de 'herhaald slaan extensies' uitgezet had waardoor De Baron onnodig een stuk verloor. Maar al met al zijn dit mooie resultaten. Richard en De Baron die het op de b?hne in Mainz tegen Peter en Levon opnemen en 1.5 uit 4 scoren. Dat zijn prestaties waar een fan zoals ik trots op |
