Schaakmomenten
Hans Meijer - 06 November 2010
"Schaakmomenten" door Hans Meijer Waarschijnlijk denkt u net als ik bij het woord schaakmomenten aan vermoeiende fietstochten waarbij u ver van huis in een dorpje in het Franse achterland plotseling geconfronteerd met een uithangbord bij een onooglijk gebouwtje met daarop een schaaktafereel. Bestudering van het bord leert dat in 1740 de nog jonge Francois-Andr? Danican Philidor in dat gebouwtje een partij heeft gespeeld tegen de lokale schaakkampioen Guillaume du Marais. Deze naam, die in het Nederlands vertaald ongeveer Willem Broekman betekent, lijkt wel wat op die van een bekende schaker uit Zoetermeer en het is niet onmogelijk dat ze verre familie van elkaar zijn. Dat zou toch wel heel bijzonder zijn. Een mooi schaakmoment en het is jammer dat u en ik het waarschijnlijk nooit mee zullen maken. Hieronder twee schaakmomenten waar ik wel bij was. Beide keren betrof het een moment uit een film. Schaakmoment 1: Blade Runner. De science fiction film Blade Runner uit 1982 speelt zich af in het Los Angeles van 2019. Rutger Hauer is een van de acteurs. Het thema van de film is (on-)sterfelijkheid. In de film komt een schaakstelling voor die niet geheel toevallig afkomstig is uit de 'immortal game' die Anderssen en Kieseritzky in 1851 tegen elkaar speelden. Tijdens het bekijken van deze film was het me nooit opgevallen maar de schaakstukken blijken allemaal vogels te zijn, zie flickr.com/photos/ricklross/sets/. Voor beelden uit de film met muziek van Vangelis zie youtube.com/watch?v=uJrOVLEUBgw. Schaakmoment 2: La partie d'?checs. La partie d'?checs uit 1994 is een wat bizarre film over een match tussen Howard Staunton en Master Max waarbij de laatste in alle opzichten voldoet aan het stereotype van de maffe schaker. Dat is dan ook het thema van de film. Een van de actrices is Catherine Deneuve. Wat mij tijdens deze film opviel waren de subtiele hints over de partijen die op het bord verschijnen. Hans Ree heeft daar in 2000 een aardig stukje over geschreven dat onder de titel Subtle Clues te vinden is op chesscafe.com/text/hans51.pdf. Een van de partijen die ze volgen is Steinitz tegen Bardeleben, Hastings 1895. Deze, door Steinitz fantastisch gespeelde partij, staat ook in Prisma Schaakboek 1 van Hans Bouwmeester uit 1963. Het eerste schaakboekje dat ik kocht. Voor muziek over schaken zie youtube.com/watch?v=hlL0jB0j3YA. |
