"Een typisch Boliviaans schaakfeest" door Hans Meijer

Yacuiba is een stadje aan de Argentijnse grens dat ongeveer evenveel inwoners als Zoetermeer telt. Het ligt in de Chaco waar olie en gas gewonnen wordt. Dit gebied is de kurk waar de economie van Bolivia op drijft. Het viel me op dat er in Yacuiba zoveel hotels zijn. Zesendertig werd me verteld. Vroeger toen de Argentijnse peso veel waard was kwam men vanuit het zuiden massaal naar Yacuiba om er goedkoop inkopen te doen. Die tijd lijkt momenteel even voorbij. De temperatuur in de Chaco kan naar zo'n veertig graden stijgen maar tijdens ons verblijf hing er veel bewolking zodat we tijdens het schaken klimatologisch gezien niets te klagen hadden.

Het Ra?ces del Chaco schaaktoernooi is verreweg het grootste dat elk jaar in Bolivia verspeeld wordt. Dit jaar werd het voor de achtste keer georganiseerd. Er hadden zich 80 schakers voor het open toernooi aangemeld en daarnaast waren er nog 120 schakertjes aanwezig die aan toernooitjes voor diverse leeftijdscategorie?n meededen. Het was op en top Bolivia in Yacuiba zoals uit allerlei kleine details bleek: op de openingsdag werd het volkslied uit volle borst door groot en klein meegezongen; samen met drie kleine Boliviaantjes liep ik met het bordje Holanda in mijn handen een ererondje; diverse schakers leurden met copietjes van boeken en tijdschriften; op de slotdag werd ik ge?nterviewd door een dame van de lokale televisie; voorafgaand aan de prijsuitreiking werd er door een lokale dansgroep een vrolijke chacarera gedanst; en aan het slot werden tientallen buitensporig grote bekers en enveloppen met geldprijzen aan de winnaars uitgereikt.

Mijn toernooistrategie viel de eerste dag al in duigen. Na drie ronden had ik zegge en schrijve ??n punt. Gelukkig was dit een Zwitsers toernooi en daarin komt het er met name op aan om in de laatste drie ronden goed te scoren. Ik herstelde me de volgende dag met drie uit drie tegen zwakkere tegenstanders waarna ik in de avonduren tegen mijn reisgenoot FM Carlos Saavedra moest aantreden. Saavedra bracht met zwart een Benoni structuur op het bord die niet bracht waar ik op hoopte zodat ik om krachten te sparen in het vroege middenspel remise aanbood hetgeen Carlos meteen aannam. Ik verwachtte dat ik op de laatste dag eerst een 'zwakke' en daarna, als ik die partij zou winnen, een 'sterke' tegenstander zou treffen. De 'zwakke' was Juan Carlos Flores, een speler uit Yacuiba die met zes uit negen de prijs voor de beste ratingloze speler zou winnen. Ik had al snel een prettige stelling maar toen kreeg mijn tegenstander een geniale inval. Hij deed een pion in de aanbieding die ik op twee manieren kon slaan. De een won op slag en de ander verloor op slag. Uiteraard koos ik voor de tweede optie. Een geluk bij een ongeluk was dat Flores zijn gewonnen stelling in remise liet verzanden zodat ik nog steeds op schema lag. Mijn laatste 'nu iets minder sterke' tegenstander was de kleine Pablo Ismael Acosta uit Argentini?. Hij bleek de Panamerikaans kampioen van 2009 tot 10 jaar, met een rating van 1995, te zijn. Wat stond mij te wachten? Aan zijn Buchholz score zag ik dat hij net als ik van 'onderen' kwam. Dat gaf mij hoop. Nadat Pablito in de opening strategisch misgreep was de partij een wat eenzijdige affaire. Ik bracht mijn score op zes uit negen waarmee ik in de eindrangschikking op de zestiende plaats eindigde. Die plek bleek goed te zijn voor een envelop met 350 Bolivianos (de helft van het minimum maandloon in Bolivia).

De top van het klassement bestond uit Rodrigo Mendoza (15 jaar) uit Tarija, Jos? Daniel Gemy (18) uit Santa Cruz en MF Carmelo Guti?rrez (26) uit Juliaca, Peru, die zeven uit negen scoorden en de slag om de vetste prijzen (B$ 5000; B$ 3000; B$ 2000) in het voordeel van de 'jongeren' beslisten. Voor de 'ouderen', waaronder IGM Oswaldo Zambrana (30) en mijn kwelgeest uit de tweede ronde FM Ronald Campero (35), die allebei net als ik zes uit negen scoorden, resteerden troostprijzen.

En dan waren er nog de Samaipate?as. Alexandra Prado won het sub-14 toernooi. Zij speelde louter tegen jongens waarvan ze er zeven omlegde en twee grootmoedig remise toestond. Onze Wiebel Wip, zoals Manuel Nepveu haar vorig jaar omschreef, gaat steeds beter schaken. Plagend vertelde ik Alexandra en haar vriendje Jos? Daniel Gemy dat volgens Bernard Bannink's theorie een vrouw of man een schaker 100 ratingpunten kost. Samen bewezen ze het tegendeel, namelijk dat een vriend(in) juist 100 ratingpunten extra oplevert. Bannink's theorie lijkt rijp voor de schroothoop. Er gingen nog twee prijzen naar Samaipata. Gabriela Sol?s kreeg de prijs voor de beste dame (5.5 uit 9; B$ 700) en Stefanie Barrenechea de prijs voor de beste sub-2000 speler (5.5 uit 9; B$ 700). Alleen Raisa Luna (5 uit 9) viel wat uit de toon. Zij kan echter binnenkort tijdens het nationale kampioenschap van Bolivia in Tarija, waar ze haar titel verdedigt, haar gram gaan halen.

Daarna wachtte ons nog de busreis naar Cochabamba maar vlak voordat we terugreisden was er eerst nog een barbecue voor een select gezelschap in het huis van Don Quint?n Arispe, de president van de lokale schaakclub. Een Boliviaanse afsluiting van een Boliviaans schaakfeest.

Een link naar het Ra?ces del Chaco toernooi (Let op de fotogalerij!):
http://174.132.166.157/~lapasion/torneos/2009/raices-chaco/raices2009.html