"Gens Una Sumus?" door Hans Meijer

De betekenis van het FIDE motto is: "Wij zijn ??n Familie!". Als ik het ergens zie dan moet ik meteen aan Jorge Molina denken. Na de Schaakolympiade van Calv?a in oktober 2004 kwam hij mij in Nederland opzoeken. Bij die gelegenheid vertelde hij mij dat hij tijdens het FIDE congres de offici?le afgevaardigde van Bolivia was. Het knelpunt was de schuldpositie van Bolivia. Drina Arias de Hinojosa, de presidente van de Federaci?n Boliviana de Ajedrez (FBA), had in een schrijven op 2 juli 2004 uit de doeken gedaan dat haar voorganger de FBA een schuld van U$ 9300 aan de FIDE nagelaten had. Ter vergelijking het miminumloon in Bolivia bedraagt zo?n U$ 100 per maand. Die schuld loog er dus bepaald niet om. Met veel moeite had ze U$ 1400 bij elkaar weten te sprokkelen en aan de FIDE overgemaakt. Jorge Molina had de twijfelachtige eer om in Calv?a te redden wat er te redden viel. Hij moet aardig wat stampij gemaakt hebben. "Hoe kan het dat de FIDE een arm land als Bolivia evenveel laat betalen als een rijk land als Spanje?" en "Van dat 'wij zijn ??n familie' merkt Bolivia niets!" had hij het bestuur voor de voeten gegooid. "Over wat voor soort solidariteit spreekt het motto eigenlijk?" vroeg Molina zich hardop af. In de pauze was hij door FIDE bestuursleden schielijk aangeschoten. Ze stelden hem een regeling voor die neerkwam op kwijtschelding van een deel van de schuld als Bolivia met het andere deel over de brug kwam. Een jaar later, in oktober 2005, sprak Drina Arias FIDE voorzitter Kirsan Ilyumzhinov tijdens het wereldkampioenschap schaken in San Luis, Argentini?, aan over de onmogelijke situatie waarin de FBA verkeerde. Met allerlei acties had ze inmiddels weer een deel van de FIDE schuld weg kunnen werken maar er was nog een lange weg te gaan. Na haar aangehoord te hebben schreef Ilyumzhinov ter plekke een check uit en paste het ontbrekende bedrag bij.

Was daarmee de kous af? Uiteraard niet. Feitelijk veranderde er niets. Het bedrag dat de FBA voor het FIDE lidmaatschap elk jaar op moet hoesten gaat nog steeds haar financi?le mogelijkheden te boven. Een achterstand in betaling brengt met zich mee dat de spelers van dat land op een bepaald moment zonder rating op de FIDE ratinglijst verschijnen en dat dit land niet langer aan de schaakolympiades deel kan nemen. Het eerste is Bolivia al een paar keer overkomen, de laatste keer in 2007, maar de Boliviaanse schakers zijn steeds weer op de ratinglijst teruggekeerd. In dit verband doet het me plezier te zien dat Zambia, drie spelers waaronder IM Amon Simutowe, ook terug is.

Het wachten was op het volgende probleem. Dat diende zich onlangs aan. In een briefje van drie regels liet FIDE official Nigel Freeman de FBA weten dat Bolivia, om aan de Schaakolympiade in Dresden mee te mogen doen, voor 10 september 2008 een bedrag van EUR 2551 naar de FIDE rekening over moest maken. Bij gebrek aan beter heeft de FBA voorzitter dit bedrag uit eigen zak betaald waarna Bolivia zich in kon schrijven. Toen ontbrak er nog geld voor tickets, hotelkamers en de persoonlijke inschrijvingen. In de praktijk betekent dit bedelen bij het Vice-ministerie van Sport, bij gemeentebesturen en prefecturas, bij familieleden en bij wie men zoal nog meer aan kan kloppen voor geld. Op de een of andere manier is het ook deze keer gelukt. Men kon naar Dresden maar er was nog een kleine complicatie. Sinds fort Europa in 2007 de deur voor Bolivianen dichtgegooid heeft geldt er een visumplicht. Dit houdt in dat een Boliviaan die naar Duitsland wil zich persoonlijk bij de ambassade in La Paz, een stad die voor de meeste schakers bepaald niet naast de deur ligt, moet melden. Daar wordt men van top tot teen met Duitse 'gr?ndlichkeit' doorgelicht. Van de twaalf kregen er drie een aantekening, zodat het er naar uitzag dat het mannenteam en de voorzitter thuis konden blijven. Ook dit werd opgelost zodat we, wonder boven wonder, momenteel de partijen van de Boliviaanse schakers in Dresden via het internet zet voor zet kunnen volgen.

Hoe verder? Ik stel voor dat het bestuur van Promotie er bij de KNSB op aandringt dat de FIDE de kosten van het lidmaatschap en de inschrijfgelden voor toernooien van de FIDE leden koppelt aan maatstaven als het aantal schakers op de ratinglijst, het Bruto Nationaal Product, het minimum loon, etc.. Op die manier kan de FIDE haar motto "Gens Una Sumus" echt waarmaken.