"Judit, Eva en Raisa" door Hans Meijer

Susan Polgar schrijft op haar website susanpolgar.blogspot.com vol trots dat ze in 1991 als eerste vrouw de Internationale Grootmeester Titel verwierf 1). Je zou kunnen stellen dat vanaf dat moment vrouwen mee begonnen te tellen in de schaakwereld. In hetzelfde jaar bevestigde haar vijftienjarige zusje Judit deze stelling door, voor toppers als Lajos Portisch, Andreas Adorjan, Ivan Farago en Gyula Sax, schaakkampioen van Hongarije te worden.

In 1995 zag ik Judit tijdens het Donner Memorial in Amsterdam voor het eerst. Samen met mijn vrouw Gardenia was ik speciaal voor haar naar Amsterdam gegaan. Judit keek ons vanaf het podium nieuwsgierig aan. Veel vrouwen waren er niet in de zaal en ze zal zich afgevraagd hebben of Gardenia ook schaakte. Het viel me op dat ze klein, roodharig en uitzonderlijk gevaarlijk was. Achter Jan Timman en Julio Granda werd ze derde.

Daarna werd het lange tijd stil. Zo stil dat we, toen in Bolivia dit jaar ook zo?n machtswisseling plaatsvond, we lang na moesten denken of er intussen al andere vrouwen in geslaagd waren om het algemene schaakkampioenschap van hun land te winnen. Bernard Bannink kwam met de naam van Eva Moser op de proppen. Dat bleek te kloppen. Zij slaagde er in 2006 als 24-jarige in om in Oostenrijk Judit's huzarenstukje te evenaren. Bij die gelegendheid liet ze onder meer Nikolaus Stanec achter zich. Eva heb ik een keer ontmoet. Dat was tijdens het Oberwart Open van 2001 waar ze flink van zich afbeet en haar eerste IM norm scoorde. Ook voor Eva gold dat ze klein, roodharig en gevaarlijk was.

En sinds kort is Bolivia het derde land waar een klein donkerharig meisje alle mannen in het stof deed bijten. Vlak voordat we in Samaipata voor het Amigos de Ajedrez 2008 arriveerden was het de zeventienjarige Raisa Luna die deze stunt voor elkaar kreeg. Dat ze gevaarlijk was had ze tijdens het teamkampioenschap in Cochabamba al laten zien. Deze 'Peon Asesina' (moordende pion) had regerend Boliviaanse kampioen Roland Campero verslagen en, en passant, mij voor het eerst van mijn leven een nationale schaaktitel bezorgd. Niemand had er echter rekening mee gehouden dat ze tien ronden lang op dat niveau zou kunnen presteren. In Samaipata was ze de deelneemster met de op een na laagste rating. Deze was ruim 200 punten lager dan die van Boliviaanse toppers als Marcos Sustach, Mario Iver Lopez en Javier Monroy. Een voorlaatste plaats lag dan ook eerder in de lijn der verwachtingen. De veelbelovende vijftienjarige Jose Daniel Gemy zou misschien kampioen kunnen worden maar je geld inzetten op Raisa leek een roekeloze daad. Dat was vooraf. Toen het stof opgetrokken was zag alles er anders uit.

Raisa was zeer tevreden over haar partij tegen Mario Iver Lopez. Terwijl iedereen dacht dat de stelling remise was vond zij een interessante manoeuvre die haar het extra halfje bracht dat ze nodig had om voor Jose Daniel Gemy kampioen van Bolivia te worden.

Luna, Raisa (2025) - Lopez, Mario Iver (2240), Nacional Bolivia, Samaipata, 19.07.2008 1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 Lg7 4.e4 d6 5.Le2 0-0 6.Lg5 Pa6 7.Dd2 e5 8.d5 Pc5 9.f3 a5 10.0-0-0 Ta6 11.h4 c6 12.h5 cxd5 13.Pxd5 Pe6 14.hxg6 fxg6 15.Le3 Tc6 16.Kb1 Ph5 17.Ph3 Tf7 18.Pg5 Pxg5 19.Lxg5 Df8 20.Th4 Pg3 21.Ld3 Le6 22.Dxa5 Lxd5 23.cxd5 Tc8 24.Th3 Ph5 25.Thh1 Pf4 26.Lxf4 exf4 27.Tc1 Ta8 28.Db6 De7 29.Tc2 De5 30.Thc1 Dd4 31.Dxd4 Lxd4 32.Tc7 Lb6 33.Tc8+ Txc8 34.Txc8+ Tf8 35.Txf8+ Kxf8 (zie diagram) 36.Kc2 Ke7 37.Kc3 g5 38.Kc4 Kd7 39.a4 Kc7 40.b4 Lf2 41.a5 Le1 42.Kb5 h5 43.Le2 Lc3 44.Ka4 Ld2 45.b5 b6 46.a6 Lc3 47.Kb3 Le5 48.Kc4 Kb8 49.Kd3 Kc7 50.Kd2 Kb8 51.Ke1 Kc7 52.Kf1 Kb8 53.Kg1 Kc7 54.Kh2 Kb8 55.Kh3 Kc7 56.Kh2 Kb8 57.Kh1 Kc7 58.Lf1 Kb8 59.g3 fxg3 60.Lh3 Ka7 61.Lf5 Kb8 62.Kg2 Lf4 63.Lg6 h4 64.Lf5 Kc7 65.Lh3 Kb8 66.Kh1 Kc7 67.Lf1 Kb8 68.Kg2 Kc7 69.Kh3 Kb8 70.Kg4 Ka7 71.e5 dxe5 72.d6 1-0

De vraag die nu rijst is in welke landen vrouwen de schaakmacht over gaan nemen. Op welke vrouw(en) zullen we ons geld inzetten?

1) In juli 2008 telde de wereld 14 vrouwelijke IGMs. Judit Polgar (2711), Humpy Koneru (2622), Jun Xie (2574), Hou Yifan (2557), Antaoneta Stefanova (2550), Pia Cramling (2544), Alexandra Kosteniuk (2510), Kateryna Lahno (2507), Chen Zhu (2496), Maia Chiburdanidze (2489), Trang Hoang Thanh (2487), Yuhua Xu (2483), Zhaoqin Peng (2462) en Nona Gaprindashvili (2376).

2) Voor lezers die de Spaanse taal machtig zijn een link naar een artikel over Raisa dat op Chessbase verscheen: http://www.chessbase.com/espanola/newsdetail2.asp?id=6188.