"Kijk dat is pas echte liefde" door Hans Meijer

Maar weinig vrouwen schaken. Jennifer Shahade schat in Chess Bitch (2005) dat van alle actieve schakers tussen de drie en zes procent vrouw is. Op de website van de FIDE zie ik dat nummer tien van de vrouwen een rating heeft van 2500, zoals bekend een vereiste voor de IGM titel. In totaal zijn er zo´n 1100 IGM´s. Nauwelijks een procent hiervan is dus vrouw. De nummer vijftig van de vrouwen heeft een rating van 2412. Een rating van 2400 is een vereiste voor de IM titel, waarvan er op de wereld zo´n 2800 rondlopen. Hiervan is dus bijna twee procent vrouw. In Nederland wijkt de situatie hier niet veel van af. In ons land hebben ongeveer 1300 schakers een rating van boven de 2000 waarvan er zo´n 30 vrouw zijn. Iets meer dan twee procent dus. Het ligt voor de hand dat de schaakwereld zich met name op de vrouwen moet gaan richten. Daar valt voor het schaken een wereld te winnen. Vandaar het volgende voorstel waarmee we het ledental van de schaakbond kunnen verdubbelen. Alle schakers die nog geen partner hebben worden verplicht een schakende partner te vinden en als een schaker al getrouwd is dan moet hij zijn partner of een van zijn dochters leren schaken. Elke schaker kan hierbij een voorbeeld nemen aan de beroemde dadaïst en schaker Marcel Duchamp. Toen hij in 1954 hertrouwde leerde hij zijn tweede vrouw schaken en nam haar mee naar de Marshall Chess Club waar ze een enthousiast lid van werd. Kijk dat is pas echte liefde.

Waarom zou een vrouw gaan schaken? Tijdens de receptie van het huwelijk van Gerhard Eggink en Jacqueline van den Berg in Haastrecht op 22 oktober 2003 heb ik de aanwezigen uitgelegd dat schakers bijzonder aantrekkelijke huwelijkspartners zijn. Velen denken dat schakers saai zijn (dat gold voor vrijwel alle aanwezigen op de receptie die dat luidruchtig kenbaar maakten). Het tegendeel is echter waar. Schakers vertelde ik zijn net als bungee jumpers, parachutespringers, skiërs en bergbeklimmers, sensatiezoekers. Ze zijn verslaafd aan spanning. Ik stelde dat vrouwen die op zoek zijn naar een interessante man er goed aan doen lid te worden van een schaakclub. En moeders die het beste met hun dochters voor hebben raadde ik aan met hen bij een schaakclub langs te gaan. Daar treffen ze de echt leuke jongens aan.

Nog beter is het uiteraard als elke schakende vader, net als László Polgar, zijn dochters vanaf hun prille jeugd schaakles geeft. Men kan hier niet vroeg genoeg mee beginnen zoals Susan, Judit en Sofia Polgar kunnen beamen. Vader Dingeman van Nies is een andere vader die het goede voorbeeld gaf. Zoals bekend leerde hij Pauline op jonge leeftijd schaken en zij schopt het inmiddels steeds verder in de Nederlandse schaakwereld.

Soms moet een vader ingrijpen. Emilio Córdova stond op het punt om in São Paulo op zijn vijftiende met Adriane Oliveira, een nachtclubdanseres van 29, samen te gaan wonen maar werd hier door zijn vader van afgehouden. Het resultaat is dat Emilio onlangs tijdens het Carlos Torre Repetto Memoriam 2007 in Yucatán, México, zijn derde IGM norm behaalde en en passant zijn rating boven de 2500 tilde en zo definief de IGM titel in de wacht sleepte. Hulde voor vader Arturo Córdova die zijn zoon op het rechte pad terugbracht.

Schakers die op terrein van het huwelijk het goede voorbeeld gaven zijn in de schaakwereld her en der te vinden. De volgende namen schoten mij te binnen. Mark van der Werf (met Esther de Kleuver), Alexander Grishuk (met Natalia Zhukova), Laurent Fressinet (met Almira Scripchenko), Jan-Willem de Jong (met Bianca Muhren), Levon Aronian (met Arianne Caoili), Zhang Zhong (met Li Ruofan), etc.. Susan Polgar geeft op haar blog (http://susanpolgar.blogspot.com/2006/01/best-chess-couples.html) meer voorbeelden van schaakhuwelijken en zij bevestigt hiermee mijn vermoeden dat dit een veelbelovende weg is.

Hans Ree schreef ooit eens in een stukje dat hij vond dat elke keer als een schaker met een schaakster trouwt er een luikje met zicht op de buitenwereld dichtging. Zijn dochter zou hij niet met een schaker laten trouwen vertelde hij Max Pam. Ik verwacht dat hij zijn mening in het licht van bovenstaande wel zal willen herzien.

Een enkele schaker laat het tot nu toe hopeloos afweten. Ik denk hierbij onwillekeurig aan verstokte vrijgezellen als Henk Noordhoek en Bernard Bannink. ‘Vrouw kost 100 punten’ stond er boven het interview met Bernard in de Haagsche Courant van 27 januari 2005 toen hij Fide Meester geworden was. Voorwaar wat is belangrijker: het voortbestaan van de schakende soort of de individuele rating? Als Bernard, als laatste schaker het licht uit moet doen, zal het tot hem doordringen wat het juiste antwoord op deze vraag is.

Als meer meisjes gaan schaken dan komen de jongens vanzelf wel. Meer schakende jongens zal weer leiden tot meer schakende meisjes, waarna het niet lang meer zal duren en heel Nederland schaakt.


19 januari 2008